TRANSLATON

Języki konferencji
TRANSLATON to cykl konferencji poświęconych zagadnieniom związanym z translatoryką, zarówno jej aspektom teoretycznym, jak i praktycznym. Sama koncepcja cyklu zrodziła się ze ścisłej współpracy Uniwersytetu Warszawskiego z Uniwersytetem Wrocławskim, inicjatorkami jej są bowiem prof. Anna Małgorzewicz (kierownik Zakładu Glottodydaktyki i Translatoryki Uniwersytetu Wrocławskiego) oraz dr hab. Monika Płużyczka, prof. ucz. (kierownik Zakładu Translatoryki Uniwersytetu Warszawskiego). Rozpoczęty przez naukowczynie projekt nazwany TRANSLATON miał między innymi dzięki wspólnie organizowanym konferencjom zrzeszać środowisko translatoryczne w Polsce, jednocześnie budując przestrzeń bliższej współpracy ze środowiskiem międzynarodowym. Konferencja TRANSLATON jest organizowana na zmianę, we Wrocławiu i w Warszawie.
W tym roku zapraszamy na III edycję konferencji TRANSLATON 3: Transformacja w translacji. Translacja w transformacji, która odbędzie się w dniach 24–25 września 2026 r. na Wydziale Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego (ul. Dobra 55, Warszawa).
Zapraszamy do wygłoszenia referatów obejmujących następujące tematy:
- ◆
translatoryka – teraźniejszość i przyszłość; - ◆
translatoryczne badania empiryczne; - ◆
tłumaczenie ustne i pisemne – różnorodność spojrzeń i paradygmatów; - ◆
tłumaczenie audiowizualne (napisowe, lektorskie, dubbing, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami); - ◆
intersemiotyczność i intermedialność w tłumaczeniu; - ◆
tłumaczenie literackie w kontekście społecznym; - ◆
tłumaczenie tekstów specjalistycznych; - ◆
plain language jako tłumaczenie wewnątrzjęzykowe; - ◆
zagadnienia translodydaktyki dla potrzeb kształcenia akademickiego i edukacji szkolnej; - ◆
jakość tłumaczenia, prakseologia tłumaczenia, zwłaszcza w dobie tłumaczenia maszynowego; - ◆
postedycja, genAI i inne nowe technologie tłumaczeniowe; - ◆
rynek tłumaczeń i praktyka translatorska; - ◆
tłumaczenia w dobie nowych mediów: lokalizacja stron internetowych, oprogramowania i gier wideo; - ◆
aspekty neurobiologiczne i psychologiczne procesów tłumaczeniowych; - ◆
nie w pełni profesjonalne praktyki tłumaczeniowe: crowdsourcing, fandubbing, itp.
Rejestracja
Termin zgłaszania referatów
30.06.2026 r.
Termin zgłaszania biernego uczestnictwa
30.06.2026 r.
- Formularz rejestracyjny w j. polskim
- Formularz rejestracyjny w j. angielskim
- Formularz rejestracyjny w j. niemieckim
Szczegóły dotyczące opłaty konferencyjnej znajdą Państwo tutaj.
Wykłady plenarne podczas konferencji wygłoszą:
Prof. dr hab. Agnieszka Chmiel
Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu
Corpus meets experiment: combining two research approaches to investigate lexical processing in simultaneous interpreting
This talk will focus on how both corpus-based and experimental research can help us gain more understanding of lexical processing in conference interpreting. I will present strengths and weaknesses of the two approaches on the example of the Polish Interpreting Corpus (PINC) and my experimental work on cognates and homographs in interpreting. I will highlight that experimental and corpus-based studies can help us answer slightly different questions since they have different levels of variable control and ecological validity. Also, by bringing their unique styles of thinking about research to the table, both corpus and experimental researchers can benefit and learn from one another.

Prof. dr hab. Zofia Berdychowska
Uniwersytet Jagielloński
Dygitalna transformacja w tłumaczeniu: Wygnanie do raju?
Dygitalna transformacja w sferze translacji stała się bezdyskusyjnym faktem wprawdzie już w latach dziewięćdziesiątych XX w., ale dopiero tzw. sztuczna inteligencja stawia nas przed koniecznością odpowiedzi na nowe lub inaczej niż dotychczas formułowane pytanie o to, jakim transformacjom w tej sytuacji podlega translacja. Efekty posługiwania się w tłumaczeniu sztuczną inteligencją można i nawet należy oceniać raz entuzjastycznie, a innym razem krytycznie. W dyskursie zogniskowanym wokół SI nie można jednak pominąć pytań o status tłumaczenia jak również status tłumacza jako twórcy w hybrydowym świecie translacji, o autorstwo i odpowiedzialność, jak również o miejsce zarówno teorii jak i dydaktyki tłumaczenia. Czy zatem digitalna transformacja to wkroczenie do translatorycznego raju czy też wypędzenie do niego?
Warsztaty podczas konferencji poprowadzą:
dr inż. Agenor Hofmann-Delbor
Owner & AI Transformation Consultant, Localize.pl
Translator as an app developer. How to build your own apps supporting various language services?
At first glance, everything seems simple and glamorous these days. We type in a prompt and the AI model generates an app for us. But is that really the case? Will such an instant career change be safe? We’ll take a look at the practical – and not always rosy – side of script and code creation by people with no programming experience. People who may be discovering a completely new path for themselves right now, whilst wishing to make use of their existing knowledge and experience in the translation industry.
How does this affect the applications being developed, and how can the quality of such products be improved? Using a practical, real-world example, we’ll examine the complete software development methodology in the age of ‘vibe-coding’ from a translator’s perspective.
You will learn how to establish a robust process for creating any tool you can imagine. You will discover ways to keep over-enthusiastic, cloud-chasing models in check, control costs and improve consistency. You will learn how to collaborate with others on such a project. The workshop is designed for people curious about new technologies who are considering whether to give them a chance and who are fed up with “AI slop”, i.e. ubiquitous and worthless content. Our goal will be a product that makes sense and has been created in accordance with best practice. As a result, you will take the first step on the path to a completely different chapter in your career.
Jakub Jedliński
tłumacz z angielskiego i francuskiego, Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury
Tłumacz jako profiler i detektyw. O językowym tworzeniu bohaterów beletrystyki i literatury faktu na podstawie informacji zawartych w tekście oryginału
Podczas warsztatów przyjrzymy się różnym sposobom tworzenia bohaterów przez autorów beletrystyki i literatury faktu. Skupimy się na analizie informacji rozsianych w tekście tłumaczonej książki, także tych, które tylko pośrednio dotyczą obrazu bohatera.
W kolejnym etapie prześledzimy, w jaki sposób tłumacz może wykorzystać zgromadzony materiał w procesie tworzenia postaci w języku polskim. Przyjrzymy się decyzjom językowym, stylistycznym i interpretacyjnym, które wpływają na jej ostateczny kształt, oraz temu, jak tłumacz może pełnić rolę profilera i detektywa, aby zrekonstruować i współtworzyć sylwetkę postaci na podstawie dostępnych tropów. Celem warsztatów jest rozwijanie umiejętności świadomego, pogłębionego tworzenia przekonujących i pełnokrwistych bohaterów w przekładzie.
Publikacja artykułów (dla chętnych) na podstawie wygłoszonych referatów będzie możliwa w punktowanych czasopismach naukowych Kwartalnik Neofilologiczny i Studia Translatorica.